De Amerikaanse president Donald Trump is aangekomen in het onrustige Hamburg voor de G20-top die vandaag begonnen is. Analisten maken zich zorgen over de boodschap die hij zal komen brengen. Het is bekend dat de Amerikaanse regering maatregelen onderzoekt om de eigen staal- en aluminiumindustrie te beschermen, in de vorm van importheffingen. Tot nu toe hebben de Amerikanen de kaarten tegen de borst gehouden, maar velen vrezen dat Trump deze top als moment kiest om handelsmaatregelen bekend te maken. En het zou zomaar eens kunnen dat deze top het begint markeert van niets minder dan een handelsoorlog tussen de EU en de VS, zo wordt gevreesd.

Trump zelf slaat in elk geval al ronkende taal uit op zijn Twitter-account. Zo liet hij vanochtend weten dat hij ‘zal vechten voor de belangen van zijn land’. Na de eerste handenschudsessie verliet Trump het podium met een gebalde vuist.

Section 232

Trump gaf zijn handelsministerie in april de opdracht om te kijken of de Amerikaanse staal- en aluminiumindustrie beschermd zouden kunnen worden onder een paragraaf van de handelswet, ‘section 232’. In deze wet staat dat de regering verregaande beschermende maatregelen mag nemen als import van een bepaald product een bedreiging vormt voor de binnenlandse veiligheid van Amerika. Volgens Trump zou dat het geval zijn met staal en aluminium uit onder meer de EU. En dat is bijzonder te noemen. Er zijn in het verleden wel vaker 232-onderzoeken bevolen door presidenten, maar slechts in hele uitzonderlijke gevallen leidden deze tot maatregelen. Het ging dan meestal om olie-embargo’s tegen zogenaamde terroristische staten zoals Iran en Libië. “Directe handelsmaatregelen zijn als een klap met een botte bijl. Effectief maar meestal met veel onbedoelde gevolgschade,” zo legt Amerikaanse economiehoogleraar Rodney Ludema uit op Bloomberg. Als Trump deze wet gebruikt tegen Europese producten, zal dat niet zonder tegenactie blijven zo is de verwachting.

Symboliek achter Japan-EU-verdrag

Een tegenzet van de Europeanen is in elk geval al gemaakt. Aan de vooravond van de G20 werd bekend dat de EU een belangrijk vrijhandelsverdrag heeft gesloten met Japan. Onderdeel hiervan is het opheffen van handelsbarrières tussen beide economieën. Zo krijgen Europese autobouwers complete toegang tot de Japanse markt, en vice versa. Tot nu toe waren er over en weer importheffingen van kracht. Ook belemmeringen voor de agro- en voedselhandel tussen beide markten worden veel lager. Het moment van bekendmaking van deze deal is symbolisch. Zowel Japan als de EU willen laten zien dat de VS onder Trump zijn internationale leidersrol is kwijtgeraakt. Ook geven de EU en Japan een signaal af en laten zien dat Trumps beslissing om de TPP-onderhandelingen te stoppen directe gevolgen heeft. TPP zou een groot vrijhandelsblok worden van landen rond de Stille Oceaan. Japan en Amerika kregen hiermee meteen veel meer toegang tot elkaars markten. Maar dat gaat nu niet door. Het nieuwe verdrag moet Amerikaanse bedrijven tonen: “Kijk, dit is hoe jullie president je op achterstand zet. Wij gaan door met liberalisaties, jullie profiteren niet mee.” Of Trump onder de indruk is, of er nu nog meer met gestrekt been in zal vliegen, gaat de komende dagen wellicht blijken in Hamburg.

Foto: “Demonstranten in Hamburg protesteren tegen G20-top” – credits G20-protestwelle