MKB-maakindustrie houdt herstel vast, investeringen blijven achter
De Nederlandse MKB-maakindustrie heeft het gunstigste derde kwartaal in vier jaar achter de rug. De verbetering uit het tweede kwartaal hield grotendeels stand en ondernemers kijken met meer vertrouwen naar het vierde kwartaal. Toch stelt 59 procent van de bedrijven investeringen in machines, automatisering of digitalisering uit. Krappe marges en onzekerheid over toekomstige orders vormen de belangrijkste belemmeringen.
Dat blijkt uit de Economische Barometer over het derde kwartaal van 2026 van Koninklijke Metaalunie. Voor het eerst werd ondernemers ook gevraagd waarom zij investeringen uitstellen. Van alle ondervraagde bedrijven noemt 19 procent onvoldoende marge of financiële ruimte als belangrijkste reden. Bij 18 procent geeft onzekerheid over de orderinstroom de doorslag. Samen vertegenwoordigen deze groepen bijna twee derde van de bedrijven die investeringen uitstellen.
Het gemiddelde saldo van de barometer kwam uit op +6, tegenover +8 in het tweede kwartaal. Deze saldi geven het verschil weer tussen het aandeel bedrijven dat een verbetering en een verslechtering meldt; het zijn geen groeipercentages. Een lagere uitkomst in het derde kwartaal past bij het gebruikelijke zomerpatroon.
De werkvoorraad bleef op peil. De helft van de bedrijven die hierover informatie verstrekken, heeft voor minstens acht weken werk in opdracht. Buitenlandse orders ontwikkelden zich minder gunstig: 16 procent van de exporteurs meldde een toename, tegenover 22 procent een afname.
De verschillen tussen deelsectoren zijn aanzienlijk. Verspaners, oppervlaktebehandelaars en onderhoudsbedrijven staan er relatief goed voor. Machine- en apparatenbouwers zagen hun binnenlandse en buitenlandse orders per saldo teruglopen. Zij ondervinden de gevolgen van terughoudende investeringen bij afnemers.
Ook personeel blijft een knelpunt. Het aandeel bedrijven met vacatures daalde van 54 naar 47 procent ten opzichte van een jaar eerder. Bedrijven die personeel zoeken, hebben echter nog steeds gemiddeld 2,2 vacatures openstaan. Daarmee neemt de wervingsbehoefte bij minder bedrijven af dan het dalende vacatureaandeel op het eerste gezicht suggereert.