Elektriciteit bepaalt toekomst van primaire aluminiumproductie
De beschikbaarheid en prijs van elektriciteit zijn steeds vaker een doorslaggevende factor voor de mondiale productie van primair aluminium. Waar energie altijd al een belangrijk kostenelement was, blijkt uit recente analyses dat elektriciteit steeds vaker de randvoorwaarde is voor het voortbestaan en de locatie van aluminiumsmelters. Volgens een analyse van AlCircle vormt elektriciteit inmiddels circa 30 tot 50 procent van de totale productiekosten van primair aluminium.
Voor smelters is productie in de huidige markt alleen rendabel bij langdurige stroomcontracten tegen relatief lage tarieven, vaak rond of onder 40 dollar per megawattuur. Juist deze contracten komen steeds meer onder druk te staan. Niet alleen door de energietransitie en de afbouw van fossiele energiebronnen, maar ook door toenemende concurrentie van andere energie-intensieve sectoren. Datacenters voor cloudtoepassingen en kunstmatige intelligentie zijn bereid aanzienlijk hogere elektriciteitsprijzen te betalen, waardoor de positie van aluminiumsmelters verzwakt.
De gevolgen zijn zichtbaar in meerdere regio’s. In Europa is sinds 2008 naar schatting ongeveer 40 procent van de primaire aluminiumcapaciteit verdwenen. Hoge en volatiele energieprijzen spelen daarbij een structurele rol. Ook in Australië en Mozambique staan bestaande smelters onder druk door onzekerheid over de toekomstige energievoorziening en de voorwaarden waaronder stroom kan worden afgenomen. In de Verenigde Staten is het aantal actieve smelters de afgelopen decennia sterk afgenomen; nieuwe investeringen blijven daar sterk afhankelijk van toegang tot stabiele, goedkope elektriciteit.
Deze ontwikkeling heeft bredere implicaties voor de mondiale aluminiumketen. De productie van primair aluminium verschuift steeds meer naar regio’s met toegang tot goedkope en bij voorkeur CO₂-arme energie, zoals waterkracht. Tegelijkertijd groeit in andere delen van de wereld de afhankelijkheid van import en van secundair aluminium uit recycling. Dat laatste vraagt minder energie, maar kan niet de wereldwijde vraag naar hoogwaardig aluminium dekken.
De analyse benadrukt dat de toekomst van primaire aluminiumproductie minder wordt bepaald door metaalprijzen alleen. De energiemarkt, en in het bijzonder de concurrentie om betaalbare elektriciteit, speelt een steeds dominantere rol in beslissingen over capaciteit, investeringen en geografische spreiding van smelters. Voor de aluminiumindustrie betekent dit dat energiezekerheid een strategisch thema blijft, met directe gevolgen voor de positie van producenten wereldwijd.